Problemy i leczenie chrapania

Bezdech śródsenny jest objawem nieprawidłowej drożności dróg oddechowych w czasie snu. Poziom natężenia dźwięku emitowanego przez osobę chrapiącą jest zróżnicowany, w skrajnych przypadkach może sięgać 80dB. Oprócz uciążliwości dla otoczenia niesie ze sobą wymierne zagrożenie dla pacjenta, które wynika z przejściowego niedotlenienia.

Najbardziej zaawansowanym stadium chrapania jest tzw. zespół obturacyjnych bezdechów śródsennych. Traktuje się go jako stan chorobowy, który cechują przerwy w oddychaniu trwające ponad 10 sekund, którym towarzyszą spadki saturacji (wysycenie obwodowej krwi tętniczej tlenem) o co najmniej 4% i powtarzające się 5 i więcej razy w czasie jednej godziny snu.

Pacjenci z zespołem bezdechów śródsennych zgłaszają poranne zmęczenie z bólami głowy, zaburzenia koncentracji, zaburzenia pamięci. Bardzo często zdarza się im zasypiać w ciągu dnia w bardzo różnych okolicznościach (podczas pracy, jazdy samochodem, rozmowy). Nadmierna senność w ciągu dnia jest obok chrapania, najbardziej stałym objawem w zespole bezdechów śródsennych.

Diagnostyka jest dość skomplikowana i wieloetapowa. W jej skład wchodzi bardzo dokładny wywiad laryngologiczny, badanie laryngologiczne z oceną endoskopową jam nosa, nosogardła, jamy ustnej, gardła i krtani. Specjalista laryngolog określa miejsca, które mogą stanowić przeszkodę w czasie oddychania.

Drugim elementem diagnostyki jest badanie, które wykonuje się w trakcie snu.

Polega na całonocnym monitorowaniu parametrów pacjenta, ich zapisywaniu i analizie.

Ocenia się fazy snu pacjenta oraz częstość akcji serca, ilość oddechów na minutę i stopień jego niedotlenienia.

Na podstawie badań – jeśli potwierdza się zespół bezdechu śródsennego -  pacjent zostaje zakwalifikowany do leczenia. 

Badanie Apnografem – ocenia wszystkie wymienione parametry, oprócz faz snu; jego dodatkowa zaleta polega na identyfikacji miejsca ewentualnego zwężenia w drogach oddechowych – co pomaga kwalifikować pacjentów do zabiegów chirurgicznych lub do leczenia nieoperacyjnego.

Postępowanie ograniczające chrapanie polega na redukcji masy ciała u osób z nadwagą, unikaniu spożywania przed snem alkoholu, leków nasennych i uspokajających. Pomocne jest przyjmowanie w czasie snu pozycji na boku. Pozycja na plecach powoduje cofanie się nasady języka i nasilanie dolegliwości.

Leczenie ma na celu przywrócenie prawidłowej drożności górnych dróg oddechowych. Pierwszym etapem leczenia jest przywrócenie prawidłowej drożności jam nosa poprzez plastykę skrzywionej przegrody nosa oraz zabiegi na przerośniętych małżowinach nosowych. Redukcje objętości małżowin nosowych można wykonać metodą chirurgiczną na drodze resekcji lub bezkrwawą poprzez ablację. Ablacja lub radioablacja polega na obkurczeniu wewnętrznej części małżowin bez uszkadzania ich powierzchni. Zabieg wykonuje się w warunkach ambulatoryjnych w znieczuleniu miejscowym.
 
Kolejnym miejscem stanowiącym problem u pacjentów z zespołem bezdechów  sródsennych jest gardło środkowe. Nadmiernie przerośnięte migdałki podniebienne mogą stanowić istotną przeszkodę w oddychaniu. W takim przypadku konieczne jest ich usunięcie. Jednak najczęściej pojawia się problem związany z budową i nieprawidłowym funkcjonowaniem podniebienia miękkiego wraz z języczkiem. W tej sytuacji należy podjąć próbę leczenia zabiegowego przy pomocy radioablacji. Leczenie to polega na wytwarzaniu niewielkich blizn w podniebieniu unoszących je ku górze. W podobny sposób wytwarza się blizny obkurczające nasadę języka w przypadku jego przerostu, taki zabieg wykonuje się jednak bardzo rzadko.
 
W latach 60. wprowadzono pojęcie plastyki języczka, podniebienia i gardła (uwulo- palatofaryngoplastyka – UPPP). Jest to zabieg operacyjny polegający na powiększeniu przestrzeni oddechowej poprzez wycięcie nadmiaru błony śluzowej podniebienia wraz z częścią języczka. W razie potrzeby usuwa się również migdałki podniebienne. Zabieg ten można wykonać metodą klasyczną lub przy pomocy koblacji, czyli urządzenia pracującego w niskich temperaturach opartego na zasadzie plazmy wytwarzanej przez fale radiowe.

U pacjentów operowanych tą metodą skraca się okres gojenia i zmniejszają się dolegliwości bólowe. Rzadziej pojawiają się również powikłania pooperacyjne.